Vitrage laten reinigen

Vitrage is het enige gordijn in huis dat van kleur verandert zonder dat je het ziet gebeuren.  Pas als je er een wit vel papier tegenaan houdt, of als je de zoom openvouwt die jarenlang in de plooi zat, zie je hoeveel wit eruit is.

Dan komt de vraag of dit nog zelf kan of naar een specialist moet. Het eerlijke antwoord is dat vitrage bijna altijd gewoon in de machine mag. Dat maakt het anders dan velours of een gevoerd verduisterend gordijn. De vraag is dus niet of het mag, maar of je krijgt wat je ervan hoopt.

Inhoudsopgave

1. Waarom vitrage zich anders gedraagt dan een overgordijn
2. Vergeling is meestal geen vuil
3. Wanneer je vitrage prima zelf kunt wassen
4. Wanneer je het beter laat doen
5. Wat er in de wasmachine misgaat
6. Het plooiband, de haken en de loodveter
7. Nat ophangen of eerst drogen
8. Wat er bij ons met je vitrage gebeurt
9. Wat vitrage laten reinigen kost
10. Hoe vaak vitrage reinigen zinvol is
11. Veelgestelde vragen

Waarom vitrage zich anders gedraagt dan een overgordijn

Een overgordijn is zwaar, dicht geweven en houdt zijn vorm. Vitrage is het tegenovergestelde: een open weefsel met weinig massa en heel veel oppervlak. Droog weegt een baan vitrage bijna niets, nat wordt hij ineens fors zwaarder en gaat hij meegeven. Dat verschil in gewicht is precies waarom vitrage zo mooi glad hangt als je hem nat ophangt, en precies waarom hij uitrekt als je hem verkeerd behandelt.

De meeste vitrage in Nederlandse huizen is polyester voile. Polyester krimpt nauwelijks in water en is daarmee een van de dankbaarste stoffen om te reinigen. Daarnaast zie je katoen, linnen en mengsels, en die reageren wel op temperatuur. Het lastige is dat je aan de val van de stof niet altijd ziet wat je in handen hebt, zeker niet bij vitrage die er al twintig jaar hangt en waarvan het wasetiket allang is afgeknipt.

Er is nog een verschil dat vaak wordt vergeten. Vitrage hangt het dichtst bij het glas. Daar is het 's winters kouder, slaat vocht neer en komt buitenlucht binnen als je het raam openzet. Een open weefsel is bovendien statisch en trekt fijnstof aan. Je vitrage vangt dus een groot deel van het vuil op dat je overgordijn nooit bereikt.

Vergeling is meestal geen vuil

Dit is het punt waarop de meeste mensen gaan zoeken. De vitrage is niet vies in de zin van vlekken, hij is grauw geworden. Dat heeft zelden een enkele oorzaak. Kookvet in een open keuken, nicotine bij rokers, huidvet dat zich aan stof bindt, condens langs het raam en jarenlang zonlicht doen allemaal hun deel.

Belangrijk om te weten: wit textiel is bijna nooit puur wit. Wasmiddel bevat optische witmakers, stoffen die ultraviolet licht omzetten in een lichtblauwe gloed waardoor je oog wit ziet. Die laag slijt en hecht na verloop van tijd ongelijkmatig. Als die weg is, zie je de echte kleur van de vezel terug, en die is meestal een tint beiger dan je je herinnert. Dat is geen vuil en daar helpt nog een wasbeurt dus niet tegen.

Wat reinigen wel doet, is vet, stof, geur en aanslag weghalen. Dat levert vaak meer resultaat op dan mensen verwachten, juist omdat een vetfilm veel grauwer oogt dan hij is. Wat reinigen niet doet, is een vezel herstellen die door UV of door eerder chloorgebruik is aangetast. Sterker nog, chloorbleek op polyester kan blijvend geel geven. Een tweede ronde bleken maakt het dan alleen erger.

Wanneer je vitrage prima zelf kunt wassen

Er is geen enkele reden om iemand anders te laten doen wat je zelf goed kunt. Zelf wassen is verstandig als het wasetiket er nog in zit en 30 of 40 graden aangeeft, als er geen loodveter in de zoom zit, als het stuk in je machine past zonder dat de trommel voor meer dan een derde vol zit, en als je hem daarna meteen nat kunt ophangen.

De praktische versie: haal de haakjes eruit, schud het grove stof buiten los, vouw de baan losjes op in plaats van hem te proppen, en kies een fijnwasprogramma met weinig wasmiddel. Laat wasverzachter staan. Die legt een dunne film op de vezel, maakt het weefsel juist statischer en draagt op de lange termijn bij aan diezelfde grauwe waas. Centrifugeer op de laagste stand of sla het centrifugeren helemaal over.

Wassen op een lage temperatuur is bovendien een stuk goedkoper. Milieu Centraal rekent voor dat wassen op 30 graden twee tot drie keer goedkoper is dan op 40 graden. Voor vitrage is dat mooi meegenomen, want koeler wassen is hier ook nog eens veiliger voor de stof.

Wanneer je het beter laat doen

Er zijn situaties waarin zelf wassen meer kost dan het oplevert. De eerste is formaat. Bij raampartijen over de volle breedte of bij hoogtes boven de kamerhoogte past het simpelweg niet in een huishoudmachine zonder dat het weefsel klem zit, en klem zitten is precies wat je niet wilt.

De tweede is de afwerking. Zit er een loodveter in de zoom, is de stof brandvertragend behandeld, of zitten er verlijmde randen, ingeweven details of een coating in, dan is een gewone wasbeurt een gok. De derde is de aard van het probleem: rook- of brandschade, een muffe lucht die er niet uitgaat, of vergeling waarvan je wilt weten wat er nog uit te halen valt. Daar hoort een inspectie bij, geen wasprogramma.

En dan is er de praktische kant. Vitrage nat ophangen betekent een natte vloer, een rail die het gewicht moet dragen en een kamer die een halve dag vochtig is. Kun je niet op een trapje, heb je een houten vloer of gewoon geen zin in dat gedoe, dan is uitbesteden geen luxe maar een normale afweging. Dezelfde afweging maak je bij andere gordijnen; die staat uitgebreider in onze uitleg over gordijnen laten wassen of zelf doen.

Wat er in de wasmachine misgaat

De meest gemaakte fout is een te volle trommel. Vitrage heeft ruimte nodig om te bewegen, anders wordt hij tijdens het programma hard in een vouw gedrukt en komt hij er gekreukeld uit. De tweede fout is te hard centrifugeren. In een dun open weefsel slaat een centrifugekreuk zich blijvend vast.

De derde fout is temperatuur. Polyester is thermoplastisch: warmte maakt de vezel kneedbaar en bij afkoelen houdt hij de vorm vast die hij op dat moment heeft. Was je warm en zit er op dat moment een harde vouw in, dan kun je die vouw er later nauwelijks nog uit krijgen. Dat is ook de reden dat de droger voor vitrage bijna altijd een slecht idee is.

Verder speelt er iets wat in de branche relaxatiekrimp heet. Stomerij Panda beschrijft het als krimp die ontstaat doordat het weefsel bij de fabricage te ver is opgerekt en de draden bij reiniging terugveren naar hun oorspronkelijke vorm. Dat is een opgave van een branchepartij en geen meting van ons, maar het verklaart wel waarom een stuk soms korter terugkomt terwijl de stof zelf niet krimpgevoelig is.

Het plooiband, de haken en de loodveter

Het gordijn zelf is meestal niet het probleem, de afwerking wel. Het plooiband bovenin is bij veel vitrage van katoen of viscose, terwijl de stof eronder polyester is. Katoen krimpt, polyester niet. Het gevolg is een bovenrand die na het wassen golft terwijl de baan zelf keurig is gebleven.

Plastic haakjes kunnen bij een warm programma vervormen of in het weefsel haken en kleine gaatjes trekken. Metalen haakjes kunnen roesten en strepen achterlaten. Een loodveter in de zoom slaat tijdens het centrifugeren tegen de trommel en kan grijs afgeven op juist het lichtste deel van je gordijn. Haal dus wat eruit kan eruit, en laat een loodveter die vastgestikt zit een reden zijn om het stuk niet zelf te wassen.

Nat ophangen of eerst drogen

Nat ophangen is bij vitrage de klassieke methode, en dat is niet voor niets. Het eigen gewicht van de natte stof trekt de baan glad, waardoor je in de meeste gevallen helemaal niet hoeft te strijken. Hang het stuk dus terug zodra het uit de machine komt, zonder tussenstap over een droogrek.

Let wel op drie dingen. Zorg dat de rail het gewicht aankan, leg iets onder de onderkant voor het water dat eruit loopt, en ventileer de kamer. Een halve dag natte stof in een gesloten ruimte geeft een muffe lucht die je daarna weer in je vitrage hebt zitten. Hang het ook niet in de volle zon te drogen, want dat is precies de belasting waar vergeling van komt.

Moet je toch strijken, doe het dan op de laagste stand met een doek ertussen, of gebruik een stomer op afstand in plaats van een strijkijzer op de stof. Een strijkijzer dat direct op polyester voile staat, laat glimplekken achter die er niet meer uitgaan.

Wat er bij ons met je vitrage gebeurt

Wij kijken per stuk wat de stof nodig heeft. Op onze pagina voor gordijnen reinigen voor particulieren staat het zo: onze professionals kijken per gordijn of vitrage welke behandeling de stof nodig heeft, en daarna reinigen we met de dry clean-methode. We werken op maximaal 20 tot 25 graden, met rustige omwentelingen en zachte reinigingsmiddelen, en we ontgeuren de gordijnen.

Die lage temperatuur is bij vitrage het hele punt. Je haalt er vet en aanslag uit zonder de vezel de kans te geven om in een vouw vast te zetten, en de kans op krimp is daarmee zo klein mogelijk. Vitrage komt hangend terug, niet opgevouwen in een zak, zodat er geen nieuwe vouwlijnen in komen.

Ophalen en terugbrengen doen wij zelf; hoe dat loopt staat op onze pagina over de haal- en brengservice. Afhangen en ophangen kan in overleg tegen een meerprijs, wat vooral scheelt bij hoge ramen of zware rails. Je hoeft dus in principe alleen de datum te kiezen.

Wat vitrage laten reinigen kost

Reinigers rekenen bijna altijd per vierkante meter of per strekkende meter, niet per gordijn. Dat is logisch, want een baan van vier meter breed is nu eenmaal meer werk dan een raampje in de gang. Ter indicatie van wat er in de markt gevraagd wordt: Wasservice Utrecht noemt op zijn site nat wassen van vitrage vanaf 2,25 euro per vierkante meter en chemisch reinigen vanaf 3,50 euro per vierkante meter. Dat is het tarief van een ander bedrijf en geen prijs van ons, maar het geeft de orde van grootte.

Bij ons begint het met een gratis prijsopgave, omdat de prijs afhangt van de afmeting, de stof en de staat van het gordijn. Reken bij het vergelijken ook de kant van zelf doen eerlijk mee: wasmiddel, stroom, een halve dag met een vochtige kamer, het af- en ophangen, en het risico dat een stuk er korter of gekreukt uit komt. Bij een klein raam wint zelf doen bijna altijd. Bij een woonkamer vol vitrage is dat veel minder vanzelfsprekend.

Hoe vaak vitrage reinigen zinvol is

Ons advies voor gordijnen is eens in de een tot twee jaar. Thuisarts houdt het bij gordijnen op ieder jaar wassen. Voor vitrage zit je beter aan de korte kant van die marge, simpelweg omdat het de stof is die het dichtst bij het raam hangt en het meeste fijnstof opvangt. In een keuken of een huishouden waar gerookt wordt, is jaarlijks eerder een minimum dan een streven.

Slaap je slecht van huisstofmijt, dan loop je tegen een vervelende tegenstelling aan. Het Longfonds geeft aan dat huisstofmijt pas doodgaat bij wassen op 60 graden, en dat is een temperatuur die vitrage niet verdraagt. Vaker reinigen op lage temperatuur haalt wel het stof en de allergenen weg, en dat is in de praktijk het haalbare alternatief. Hoe je dat per ruimte inschat, staat in onze uitleg over hoe vaak je gordijnen moet wassen.

Veelgestelde vragen

Hoe krijg je vitrage mooi schoon?

Schud het grove stof eruit, haal de haken eruit en was op een fijnwasprogramma met weinig wasmiddel en zonder wasverzachter. Centrifugeer nauwelijks en hang de baan meteen nat terug, zodat hij zichzelf glad trekt. Past het stuk niet ruim in de trommel, dan is professioneel reinigen de betere route.

Hoe krijg ik mijn vitrage weer spierwit?

Vaak niet helemaal, en dat is eerlijker dan doen alsof het wel kan. Vet en aanslag gaan er met een goede reiniging uit en dat scheelt meer dan je denkt. Is het wit weg doordat de optische witmakers zijn uitgesleten of doordat UV de vezel heeft aangetast, dan komt het niet terug. Chloorbleek is geen oplossing, want op polyester kan dat blijvend geel geven.

Kun je vitrage naar de stomerij brengen?

Ja, maar let op wat er precies gebeurt. Een stomerij die op textielreiniging is ingericht behandelt vitrage anders dan een wasserette met een enkel groot programma. Vraag vooraf of er per stuk gekeken wordt en op welke temperatuur er gewerkt wordt.

Wat kost het om vitrage te laten reinigen?

Dat gaat per vierkante meter of strekkende meter en hangt af van afmeting en stof. In de markt zie je tarieven vanaf een paar euro per vierkante meter voor nat wassen en iets hoger voor chemisch reinigen. Wij werken met een gratis prijsopgave vooraf, zodat je het bedrag kent voordat er iets wordt opgehaald.

Mag vitrage in de droger?

Bij voorkeur niet. Polyester wordt door warmte kneedbaar en houdt bij afkoelen de vorm vast die hij op dat moment heeft, dus een vouw uit de droger krijg je er lastig weer uit. Nat ophangen geeft een beter resultaat en kost minder moeite.

Moeten de haakjes eruit voordat vitrage in de machine gaat?

Ja. Plastic haakjes kunnen vervormen of in het weefsel haken en gaatjes trekken, metalen haakjes kunnen roesten en strepen geven. Zit er een loodveter in de zoom die je er niet uit krijgt, laat het stuk dan liever professioneel reinigen.

Persoonlijk advies

Twijfel je of jouw vitrage zelf kan of beter niet, stuur ons dan een foto en de maten. Wij zeggen het eerlijk als je er met een fijnwasprogramma prima komt. Zit er een loodveter in, is het stuk te groot voor je machine of speelt er vergeling, dan kijken we wat er nog uit te halen valt en krijg je vooraf een gratis prijsopgave. Neem contact op en we plannen het ophalen in.

Bronnen

• Wassen op 30 graden is twee tot drie keer goedkoper dan op 40 graden. Bron: Milieu Centraal.
• Advies om gordijnen ieder jaar te wassen. Bron: Thuisarts.nl.
• Huisstofmijt gaat dood bij wassen op 60 graden. Bron: Longfonds.
• Reinigingsmethode, temperatuur van 20 tot 25 graden en ontgeuren. Bron: Gordijnreiniging.com, pagina Particulieren.
• Relaxatiekrimp als verklaring voor krimp bij reiniging. Bron: Stomerij Panda, opgave van een branchepartij.
• Tarieven vanaf 2,25 euro per vierkante meter voor nat wassen en vanaf 3,50 euro per vierkante meter voor chemisch reinigen van vitrage. Bron: Wasservice Utrecht, tarief van een ander bedrijf.